DOLAR 8,155
EURO 9,7089
ALTIN 457,347
BIST 1393,24
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 13°C
Çok Bulutlu

İş Bankası Şirketleri, Hisseleri, Ortaklıkları ve Markaları Neler?

İş Bankası Şirketleri, Hisseleri, Ortaklıkları ve Markaları Neler?

İş Bankası Grubu ve Şişecam Topluluğu… Türkiye Cumhuriyeti’nin neredeyse yaşıtı olan bu iki grubu, şirket toplulukları yazı dizimizin 6.sı olarak borsa yatırımcısı ve genel kültür okurlarına sunmaktayım.

İş Bankası kimin, Şişecam kimin, Şişecam Hisse Yorumu,  ne iş yaparlar, ortaklık yapısı, borsadaki durumları, geleceği, İş Bankası grubu ile Şişecam grubunun ortaklığı, ekonomiye etkileri gibi konulara değineceğim. Yol uzun ve karmaşık. Haydi başlayalım.

İyi okumalar.


İş Bankası grubu

Yüzyıla yakın devasa bir geçmiş, ülkemizin en köklü gruplarından ikisi İş Bankası ve Şişecam.

Hem birbirinden apayrı iki alan hem birbirine öylesine girift bir yapıda kümelenmiş  iki grup.

Şişecam, iş Bankası’nın bağlı ortaklığı durumunda olsa da kendi içinde bir çok şirketten oluşmakta. Bu nedenle çalışmamızı 2 ayrı temelde detaylandırmayı planladım. Önce iş Bankası grubu.

Borsamızda yaklaşık, sayabildiğim kadarıyla, 25 tane topluluk var. Bunlardan biri olan İş Bankası grubu, 23 şirkette doğrudan ortaklığı olan; doğrudan ve dolaylı olarak ise kontrol ettiği şirket sayısı 105 olan bir dev.

İş Bankası kuruluşu

Kurtuluş savaşını kazanmış bir ülke olarak, 1920’lerin başında insan gücümüz ve sermaye gücümüz çok zayıf kalmıştır. Ülkede halen ithalat ihracat işleri yabancıların elindedir. Buna ilaveten sermaye yönetimi açısından milli bir banka da yoktur.

Tüm bunlara istinaden İzmir Birinci İktisat Kongresi’nde alınan kararlar ile Atatürk’ün 250 bin liralık kendi varlığı ve direktifleri doğrultusunda 26 Ağustos 1924 tarihinde İş Bankası kurulur.

İsim babası ve ilk Genel Müdürü de Celal Bayar olur. 2 şube 37 personel…

Gerek Milli sermayenin, gerek Milli sanayinin gelişiminde bundan sonra en çok bu bankanın ismin duymaya başlayacağızdır.

İş Bankası kimin?

Abiii çok değişik, diye cümleye başlayasım var da akademik künyem el vermiyor. 😀

Ama hakikaten İş Bankası’nın ortaklık yapısı değişik. Yani düşünün ki bir bankanın ve topluluğun öyle belli başlı, soylu poslu bir aileden gelmiş sahipliği yok. Devlet bankası statüsünde de değil. E ortak bir girişim sermayesi falan da değil. Peki kimin bu İş Bankası? Ortaklık yapısını inceleyince anlayacağız.

İş Bankası ortaklık yapısı

İş Bankasının ortaklık yapısı kolektif sermayeye dayanan 3 kısımdan oluşuyor.

 

İş Bankası Ortaklık Yapısı

Yani İş Bankası’nın sahipleri dolaylı olarak CHP, doğrudan İş Bankası çalışanları ve emeklileri ve son olarak da hisse senedini elinde bulunduran borsadaki yatırımcıları.

Bu 3 temele oturtulmuş ortaklık yapısını biraz daha detaylandıracağım. Çünkü hala karışık geliyor olabilir.

İş Bankası Atatürk’ün Hisseleri

İş Bankası’nın %28,09’lik kısmı Atatürk’e ait. Bunu ilk duyduğun yıllarda bana çok değişik gelmişti. Yeni duyanlarınız, okuyanlarınız varsa muhtemelen size de değişik gelmiştir.

Atatürk’ün vasiyeti gereğince bu hisseler, Cumhuriyet Halk Partisi’nin İş Bankası Yönetim Kurulu’ndaki 2 üyesi tarafından temsil edilmekte.

Fazlasıyla tartışma konusu yapılmış bir soruya cevap vereyim.

CHP burdan kendine gelir elde ediyor mu? Hayır. Zaten Siyasi Partiler Kanunu gereği bunu yapamaz.

Bu hisselerin temettü gelirleri, yine Atatürk’ün vasiyeti gereğince Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu’na bırakılmış olduğundan, temettü ödemeleri vasiyetname hükümleri ve yasal mevzuat çerçevesinde adı geçen Kurumlara yapılmaktadır.

İş Bankası Munzam Sandık Vakfı

OYAK grubu inceleme yazımı okuyanlar hatırlayacaktır. OYAK grubunun çalışanlarına yönelik yapmış olduğu “Tamamlayıcı Emeklilik Fonları”ndan bahsetmiştim. Buna benzer bir yapı ile yine karşılaşmış bulunduk; Munzam Sandık Vakfı.

Tamamlayıcı emeklilik, kişi emekli olduğunda maaşında yaşanan yaklaşık %40-50 oranındaki azalmayı hafifletmek adına uygulanan ek bir sosyal yardım yöntemi.

“Munzam” kelimesinin TDK’daki anlamı eklenmiş, katılmış.

İş Bankası’nın munzam sandığının işlevine bakacak olursak:

Bu sandığı İş Bankası’nın mevcut çalışanları ile emekli olmuş personeli oluşturmakta.

Ortaklık yapısı içinde İş Bankası Munzam Sandık Vakfı %40,12’lik bir pay ile “hakim ortak“. Yani İş Bankası’nda çalışanlar ve emekliler hakim ortak diyebiliriz.

25 bin mevcut çalışan. 50 bini aşkın sandık yararlananı. Hepsi teker teker hakim ortak olamayacağına göre bu insanları ortaklık yapısı içinde temsilen bir sendikaları var. Sandık üyeleri sendika üst yönetimi seçiyor. Bu üst yönetim de onları hakim ortak olarak İş Bankası ortaklık yapısı içinde temsil ediyor. Genel hatları ile işler böyle yürüyor.

İş Bankası Halka açık pay

Geriye kalan %31.79’lik pay ise Borsa İstanbul’da halka açık bir şekilde işlem görüyor.

İş Bankası Yönetim Kurulu

iş bankası

İş Bankası Yönetimi

Medyada, ekonomi haberlerinde daha çok ilk üç ismi görmekteyiz. Geçen hafta Adnan Bali’nin röportajına denk geldim. Söylemleri ile banka sektörüyle ilgilenen yatırımcıları rahatlatmış,  bankadaki mevduatlar konusundaki dedikodulara da güzel cevaplar vermişti.

İş Bankası grubu hangi sektörlerde?

iş bankası

İş Bankası Grubu Sektörel Dağılımı

İş Bankası grubu, gelişmiş bankacılık ve finans çevresinin yanı sıra cam topluluğu ve kimyasalları gibi apayrı bir sektörde de varlığını sürdürmekte.

Borsada İş Bankası grubu hisseleri neler?

İş bankası

Borsada İş Bankası Grubu

İş Bankası hisse senetleri Borsa İstanbul’da ve “Global Depo Sertifikası” olarak Londra Borsası’nda işlem görmektedir.

Global Depo Sertifikası, yabancı yatırımcıların yurtdışından da kolaylıkla İş Bankası hissesi almasını sağlayan sistemdir diyebiliriz kısaca.

İş Bankası İştirakleri Endeksi (ISIST)

İş Bankası grubu hakkında yeni öğrendiğim şeylerden biri, İş Bankası İştirakleri Endeksi.

Borsa İstanbul içerisinde sık sık karşılaştığımız onlarca endeks türü vardır. Sanayi endeksi, bankacılık endeksi vs.. “İş Bankası İştirakleri Endeksi”ni ne yalan söyleyeyim ilk defa duydum. 2015 yılından beri varmış 😀

Borsa İstanbulda kendi adına endeks hesaplatmak isteyen kuruluşlar için oluşturulan ve hesaplanan bir tür endeks var: Müşteri Endeksleri.

İş Bankası grubu da kendi adına bir endeks oluşturmuş ve performans göstergelerini burda herkesle paylaşmakta.

İş Bankası İştirakleri Endeksi Borsa İstanbul’da işlem gören, Türkiye İş Bankası A.Ş. ve İştiraki şirketlerin paylarının fiyat ve getiri performanslarının ölçülmesi amacıyla İş Portföy Yönetimi A.Ş. (İş Portföy) için fiyat ve getiri endeksi olarak oluşturulmuştur. Fiyat endeksi Borsa İstanbul’un seans saatleri süresince her 10 saniyede bir hesaplanmakta ve eş anlı olarak yayımlanmaktadır. Getiri endeksi ise seans sonlarında bir kez hesaplanmakta ve yayımlanmaktadır.

Bugüne kadarki şirket toplulukları inceleme çalışmalarımızda sınai ölçekteki büyük grupların kendi finanasal-bankacılık faaliyetlerini yürüten iştirakleri veya bağlı ortaklıklarının olduğunu gördük. İş Bankası grubundaki durum ise bunun tam tersi. Bir finans-banka grubunun sinai ortaklıkları var. 😀

O halde yazımızın ikinci kısmını oluşturan Şişecam Topluluğu ile devam edelim.

Şişecam Topluluğu

İş Bankası grubunun bağlı ortağı olarak, dünya çapında Düzcam, cam ev eşyası, cam ambalaj ve kimyasallar üretimi yapan bu topluluğu aslında ayrı bir yazı olarak incelemek gerekirdi. Fakat okuyuculara İş Bankası grubunun Türkiye’deki ve borsadaki ağırlığını göstermek adına tek bir yazıda incelemeyi uygun buldum.

Bakalım Şişecam Topluluğu ve iştirakleri neler yapmış, neler yapıyormuş.

Şişecam Topluluğunun kuruluşu

1934 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile Türk Cam Sanayii’ni kurma görevi Ulu Önder Atatürk tarafından Türkiye İş Bankası’na verilir.

Paşabahçe Fabrikasının temelleri atılarak 1935 yılında 400 kişi ile üretime başlanır.

Paşabahçe Fabrik​​ası, günde 25 bin adet şişe üretmek üzere “Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları Anonim Sosyetesi” adı ile resmen tescil edildi.

Not: Sosyete kelimesinin bir anlamı da toplum, topluluk demektir.

Bu noktadan sonra cam ürünlerinin üretimini Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları, pazarlamasını ise Paşabahçe yapmak üzere; her gün büyüyen bir sanayi ve pazar haline gelinir.

Şişecam kimin?

Şişecam Topluluğunun ortaklık yapısına baktığımızda hakim ortak İş Bankası.

Ortaklardan Efes Holding ise 1993 yılında kurulan ve 2000 yılından bu yana Munzam Sandık Vakfının da ana hissedarı olarak yatırımlar yapmakta olan bir şirket.

Borsada Şişecam Topluluğu hisseleri neler?

5 adet fıstık gibi hisse 😀

Biraz sayılarla konuşalım o zaman.

Alanında Avrupa’da 1. Dünya’da 5. (küresel bir oyuncu, hedefi ise ilk üçe girmek)

154 ülkeye ihracat (döviz fazlası ile kur riskinden en az etkilenen şirketlerden)

17 ülkede faaliyet (Bulgaristan, Romanya, Almanya, Slovakya, Macaristan, Rusya, Hindistan, Mısır, ABD, Çin, İspanya, Hollanda, İtalya, Gürcistan, Ukrayna, Avusturya, Bosna Hersek)

Yurtiçinde 16, yurtdışında 26 olmak üzere toplam 42 üretim tesisi

21 bini aşkın çalışan

ArTeGe (Araştırma ve Teknolojik Geliştirme) yatırımları.

Şişecam grubunda birleşme

Yeni bir birleşme daha.. Geçtiğimiz günlerde OYAK grubunda bir birleşme haberi aldık.  Şimdi ise Şişecam grubunda.

#ANACM – #DENCM – #SISE – #SODA – #TRKCM
30 Ocak Perşembe KAP’ta yapılan açıklamaya göre ANADOLU CAM, DENİZLİ CAM, PAŞABAHÇE CAM, SODA SANAYİİ, TRAKYA CAM; *ŞİŞECAM İLE BİRLEŞECEK*. bunun görüşmelerine başlanacak.

Birleşme 2020 yılının ikinci yarısında tamamlanması bekleniyor.

https://www.dunya.com/finans/haberler/sisecam-sirketleri-tek-cati-altinda-topluyor-haberi-461556

ŞİŞECAM grubu birleşeme oranları belli oldu

Şişe Cam SISE 28/04/2020

Şişecam yapısı altında Trakya Cam, Anadolu Cam, Soda Sanayii, Denizli Cam ve Paşabahçe’nin birleşmesi ile ilgili olarak ayrılma hakkı kullanım fiyatı ve pay değiştirme oranları belirlendi. Buna göre; Şişe Cam’ın SISE ayrılma hakkı kullanım fiyatının 5,27 TL olarak, Trakya Cam’ın TRKCM ayrılma hakkı kullanım fiyatının 3,47 TL olarak (pay değiştirme oranı: 0,67615),  Anadolu Cam’ın  ANACM, Pozitif A Grubu paylar için ayrılma hakkı kullanım fiyatının 4,46 TL olarak (pay değiştirme oranı 0,88239) Soda Sanayii’nin SODA ayrılma hakkı kullanım fiyatının 6,39 TL olarak (pay değiştirme oranı 1,15997), Denizli Cam’ın  DENCM ayrılma hakkı kullanım fiyatının 8,85 TL olarak (pay değiştirme oranı 0,33089) belirlenmesine karar verilmiştir. Borsa’da işlem  görmeyen Paşabahçe için ise pay değiştirme oranı 0,53423.. 27/04/2020 tarihinde, SISE 5,16TL, TRKCM 3,45TL, ANACM 3,84TL, SODA 6,25TL ve DENCM  7,32TL’den günü kapatmışlardı.

Şişecam grubunda birleşme nasıl olacak? Yatırımcıların en çok merak ettiği konu. SPK süreci devam ediyor. 

SON SÖZ

Benim de yeni şeyler öğrenerek kendime birseyler kattığım bir yazı oldu. Umarım sizlere de faydalı olmuştur. Bu iki grup hakkında sizin düşünceleriniz neler? Paylaşırsanız, aydınlanırız.

SODA teknik analiz ve yorum

TRKCM teknik analiz ve yorum

DENCM teknik analiz ve yorum

İş Bankası ISCTR teknik analiz ve yorum

ISYAT hisse teknik analiz ve ISYAT şirket incelemesi

ISMEN hisse teknik analiz ve yorum

ISFIN hisse teknik analiz ve yorum

başlıkları açılmıştır. Haber ve teknik temel yorumlar için ayrıca bakabilirsiniz, güncelleme talebinde bulunabilirsiniz.

Bol kazançlı yatırımlar dileğiyle. Görüşmek üzere.

Kaynakça: iş Bankası ve Şişecam resmi sitesi, KAP, BDDK, ….

……..

“Piramitin bir kaç yüz metre ötesinde eğilip yerden bir avuç kum aldım.
Sonra biraz uzaklaşıp avucumdaki kumu yavaş yavaş yere boşalttım.
Kendi kendime mırıldanıyordum.
Sahrayı değiştiriyorum…!”

                            Borges-Atlas

YORUMLAR
  1. en iyi komedi filmleri dedi ki:

    Şişecam ve İşctr hakkında bu kadar bilgim yoktu. Aydınlatıcı bir makale olmuş tebrikler

  2. Murat dedi ki:

    Abicim Allah razı olsun senden, gerçekten sizi yeni keşfettim, tüm yazılarınızı okumaya başladım, şirketler hakkında böylesine geniş ve aydınlatıcı bilgiler bulmak çok zor maalesef. Ellerinize sağlık. Sizi twitterden de takip etmek isterim.

  3. Mustafa oğul dedi ki:

    Emegenize teşekkürler birileri yol açacak birileri de bu yoldan devam edecek.

    1. Burak V. dedi ki:

      Teşekkürler Mustafa Bey. Sağolun varolun

  4. Finans Haberleri dedi ki:

    İş Bankası ile ilgili şimdiye kadar okuduğum en detaylı haber. Güzel derlenip, güzel harmanlanmış. Emeğinize sağlık.

    1. Burak V. dedi ki:

      teşekkürler faydalı olduysa ne mutlu

  5. Murat kaya dedi ki:

    Hocam aydınlatıcı bir yazı olmuş, ama bir şey eksik oda Tariş, Tariş tarımı desteklemek için kurulan bir bankadır iş bankası bünyesinde, çok partili hayata geçiş ile tarım gözden düşer ve ithalat rağbet görünce Tariş bank zor günler yaşar ve İş bankası bünyesine alınır. Bugün işbankası bünyesinde Tarımsal alanda faaliyet gösterir. Tariş zeytin yağları hala piyasada vardır en kaliteli zeytin yağıdır. Kolay gelsin. Not. Zeytin yağlı yiyemem, basma fistan giyemem, senin gibi cahile ben efendim diyemem türküsü Avrupalı yağ tekelleri tarafından yerli iş birlikçileri aracılığıyla halkımıza ezberlettirilmiştir.

    1. Burak V. dedi ki:

      çok güzel detaylar. teşekkürler katkınız için