• GRAM ALTIN
    299,55
    % 0,00
  • AMERIKAN DOLARI
    5,9493
    % 0,09
  • € EURO
    6,5635
    % 0,11
  • £ POUND
    7,7743
    % -0,01
  • ¥ YUAN
    0,8577
    % 0,19
  • РУБ RUBLE
    0,0957
    % -0,15
  • BITCOIN
    51381,496
    % 3,15
  • BIST 100
    122.141,7500
    % -0,33

Hisse seçimindeki psikolojimiz

Hisse seçimindeki psikolojimiz

“Bir insan ne ister?” ve “İstediğini nasıl gerçekleştirir?” O meşhurrr iktisatçı abilerin sorguları bunlar. Malthus amca mesela zamanında çok sormuş bu soruları ve belki de davranışsal iktisat ile davranışsal finansın akademik köklerini atmış. Ricardo cevaplamış, Smith cevaplamış, Marx cevaplamış. Borsayen (literatüre aynen böyle girsin bu kelime:) ben buldum valla ) bir de ben dokunayım konuya ucundan. 😀

Eğilimlerden bahsedeceğim bugün size. Borsadaki karar verme eğilimlerimizden. Yemişim şirket analizlerini. 😀 Önce piyasadaki al-sat-tut-bekle-gör kararlarımızdaki ruh halimizi analiz etsek fena olmaz mı?

Malumunuz psikolojinin girmediği dal kalmadı. Finans da bunlardan biri. Bir yatırımcı olarak her zaman akılcı davranamıyoruz. Bazen hırslarımıza bezen cesaretimize bazen de çevremizden aldığımız dürtülere yenik düşüyoruz.

Peki bu hatalara temelde nasıl yenik düşüyoruz? Davranışsal hata tiplerimiz neler?

1-Rasyonel beklenti

2-Aşırı kötümserlik

3-Aşırı güven

4-Aşırı iyimserlik

5-Dış dürtülere fazlaca güven

Bu saydığım beş tip psikolojik etken dikkat edin borsada işlem hacmi üzerinde doğrudan etkisi olan unsurlar. Tanıdıklar değil mi? Ya beklentileri rasyonel (akılcıl) varsayıp alıp sattık hisseleri, ya ülke ekonmisine aşırı kötümser kaldık, ya da şirketlere ve hikayelerine fazla güvendik ve iyimser kaldık. Ha bir de dış etkenlerden fazlca dürtü aldık. Örnek sosyal medya.

Son ekonomi nobel ödülü sahibi akademisyen-yazar Richard H. Thaler, “Dürtme” isimli kitabında;

“Cinayet haberleri, intihar haberlerinden daha çok ve daha sık görülen haberlerdir. Bu yüzden insanlarda doğal ve yanlış olarak cinayet sebebiyle ölen insan sayısının, intihar sebebiyle ölen insan sayısından fazla olduğu algısı oluşur.”

diye bir tespitte bulunmuş. Bilgilendirici bir kitaptır. Hoş örnekler barındırır. Davranışşal iktisadın önemli bir yazarıdır. Ha ama kitap hakkında şunu da ilave edeyim. Yarısına kadar öğrenerek, geri kalan yarısını ise sıkılarak bitirmeye çalışacağınız bir kitap olacaktır. Tavsiye olunmaz. 😀

Gelelim borsamıza. Bu alıntıyı şu yüzden verdim: Ekonomi haberlerindeki akış sunuşlarına hiç dikkat ettiniz mi bilmiyorum. Borsadaki yükselişleri ve  düşüşleri abartılı bir şekilde sunduklarını göreceksiniz. Sanırsınız batıyoruz, borsa çöktü, mahvolduk veya tam tersi her şey güllük gülistanlık. İşte tam da bu noktalarda dürtülüyoruz. 😀

Velhasılı sürüyü izliyoruz. Nadirlerimiz izlemese de çoğunluk bunu yapıyor.

İnsanlar çoğu zaman diğer insanlar tarafından dürtülürler. Bazen piyasalarda ve politikalarda da büyük büyük sosyal değişimler küçük bir sosyal dürtü sonucu meydana gelirler.

Finansta nasıl ki her şeyin başı faiz, manipülatif dürtülenmede de her şeyin başı bilgisizlik.

Borsada veya kurlarda oluşan hareketlilikte para kazanmaya çalışan yatırımcılarda da bu dürtülme oluşumunun varlığı bir gerçek. Faydalı etkileşim-manipülatif etkileşim. Bu ayrımı iyi yapmak lazım. Bunun ayrımı için de bilgilenmek lazım. Az bilmektense hiç bilmemek daha iyidir.

SON SÖZ

Yazılarımı, yaptığım hisse-şirket-sektör-grup incelemelerini sizlere sunmak benim için ayrı bir haz. Yine de kendi süzgecinizden geçirmeden kanıksamamanız en büyük temennim.

İnsan bir şeyi kaybettiğinde kazandığı zaman hissettiği sevincin iki katı kadar üzülür. Bunu asla unutmayın ve işlemlerinizde hep göz önünde bulundurun.

Bol kazançlı yatırımlar dileğiyle. Görüşmek üzere.